Để đo doanh thu theo nguồn khách phòng khám, bạn lấy từng khoản tiền khách đã trả, xem khách đó đến từ kênh nào, rồi cộng tiền theo từng kênh.
Một khách có thể có hai câu trả lời cho câu “đến từ kênh nào”: kênh giúp khách biết đến phòng khám lần đầu, và kênh khiến khách đặt lịch lần này, chẳng hạn thấy quảng cáo Facebook từ đầu năm nhưng tháng này mới đặt lịch vì được bạn giới thiệu. Bạn chọn tính theo một trong hai cách và dùng cố định cho mọi khoản, mọi tháng, để số giữa các tháng so được với nhau.
Số tiền nên dùng là thực thu, tức tiền khách đã thật sự trả trong tháng, tính theo ngày thu. Nếu một khách biết đến phòng khám qua nhiều kênh, mỗi khoản tiền của khách đó vẫn chỉ được tính cho một kênh, theo cách tính bạn đã chọn ở trên.

Đo doanh thu theo nguồn khách phòng khám là đo cái gì?
Bạn đo số tiền phòng khám ghi nhận cho từng nguồn khách bằng cách đối chiếu hai chỗ lưu thông tin. Hồ sơ cho biết khách biết đến phòng khám từ đâu lần đầu, còn phiếu thu cho biết khách đã trả bao nhiêu và vào ngày nào. Biết mỗi khoản thu là của khách nào thì bạn biết khách đó đến từ Facebook, Google, người quen giới thiệu hay kênh khác, rồi cộng tiền theo từng kênh.

Số khách để lại thông tin và số lịch hẹn theo kênh là những chỉ số dùng để đo lường hiệu quả marketing phòng khám, còn phiếu thu cho biết những khách đó đã trả bao nhiêu.
Chẳng hạn, một phòng khám nha khoa chạy quảng cáo cả trên Facebook lẫn Google trong cùng một tháng, và mỗi kênh mang về số khách gần như nhau. Nhưng khách từ Facebook phần lớn chỉ làm dịch vụ giá thấp, còn vài khách từ Google làm dịch vụ giá cao, nên tiền thu từ hai kênh chênh nhau khá xa.
Nên lấy doanh số hay thực thu để chia theo nguồn?
Muốn biết mỗi kênh đã mang về bao nhiêu tiền thật, bạn xem thực thu, tức tiền khách đã trả trong kỳ. Muốn biết khách của mỗi kênh đã chốt làm những dịch vụ trị giá bao nhiêu, kể cả phần khách chưa trả, bạn xem doanh số.
Phần mềm Cluvix còn có một số gọi là doanh thu: tiền đã thu cho những đơn lên trong kỳ, chỉ tính khi cả ngày lên đơn và ngày khách trả tiền đều nằm trong kỳ đang xem.
| Số tiền | Đo khoản nào? | Tính theo ngày nào? | Dùng khi nào? |
| Doanh số | Giá trị dịch vụ đã lên đơn sau giảm giá, bất kể khách đã trả hay chưa. | Phần mềm tính theo ngày lên đơn. | Bạn muốn biết khách của nguồn nào đã đặt mua dịch vụ với tổng giá trị cao hơn. |
| Thực thu | Tiền phòng khám đã nhận, gồm tiền đặt cọc nhưng không gồm tiền ký gửi. | Phần mềm tính theo ngày thu tiền. | Bạn muốn biết trong kỳ phòng khám đã nhận bao nhiêu tiền từ khách của từng nguồn. |
| Doanh thu theo cách Cluvix gọi | Phần tiền đã thanh toán cho các đơn lên trong kỳ. | Phần mềm chỉ tính khoản thanh toán nếu cả ngày lên đơn và ngày thanh toán đều nằm trong kỳ. | Bạn muốn biết phòng khám đã thu được bao nhiêu ngay trong kỳ từ các đơn lên trong kỳ đó. |
Khi gửi báo cáo tháng cho chủ phòng khám, bạn ghi rõ tên chỉ số và kỳ đo ở đầu bảng, chẳng hạn “Thực thu tháng 11 theo nguồn khách”. Nếu cần xem thêm doanh số, bạn để ở cột riêng. Đừng cộng hai cột hoặc lấy doanh số của Facebook so với thực thu của Google. Một bên cho biết giá trị dịch vụ khách đã đồng ý mua, bên kia cho biết phòng khám đã nhận bao nhiêu tiền.
Đối chiếu nguồn khách với tiền thu ở quầy bằng file Excel thế nào?
Bạn bắt đầu từ danh sách phiếu thu trong tháng, mỗi dòng là một khoản thu, rồi dò hồ sơ theo mã khách hoặc số điện thoại để điền nguồn. Việc đối chiếu sẽ dễ hơn nếu lễ tân nhập đúng nguồn ngay lúc tạo hồ sơ, theo cách phòng khám đã thống nhất khi quản lý nguồn khách hàng.
- Thu ngân xuất danh sách khoản thu trong kỳ. Giữ lại ngày thu, mã phiếu, mã khách hoặc số điện thoại, loại khoản thu và số tiền. Nếu một khách trả nhiều lần, giữ từng khoản ở một dòng riêng để lọc đúng theo ngày thu.
- Marketing dò hồ sơ và điền nguồn. Nếu báo cáo dùng nguồn trên lịch hẹn, dò lịch hẹn dẫn tới đơn của khoản thu đó. Với dòng chưa tìm được hồ sơ, chưa có nguồn hoặc ghi “Khác”, nhờ lễ tân kiểm tra trước khi chốt. Nếu vẫn chưa xác định được, giữ tiền ở dòng tổng “Chưa rõ nguồn” thay vì đoán hoặc bỏ khỏi bảng.
- Cộng theo cột nguồn đã chọn rồi đối chiếu với thu ngân. Nếu làm bảng thực thu, loại tiền ký gửi và không tính lại phần tiền đặt cọc đã chuyển vào đơn. Tổng tiền sau khi chia theo nguồn, kể cả phần chưa rõ nguồn, phải khớp với tổng thực thu cùng kỳ của thu ngân.
Nếu bảng tháng 11 có ba khoản thu mẫu như sau và bạn chọn nguồn trên lịch hẹn, khoản đầu tiên sẽ được tính cho nguồn Giới thiệu dù hồ sơ khách ghi Facebook.
| Khách | Ngày thu | Số tiền | Nguồn trên hồ sơ | Nguồn trên lịch hẹn |
| Khách A | 05/11 | 2.000.000 đ | Giới thiệu | |
| Khách B | 12/11 | 1.500.000 đ | ||
| Khách C | 21/11 | 500.000 đ | Giới thiệu | Giới thiệu |
Theo nguồn trên lịch hẹn, Giới thiệu có thực thu 2.500.000 đ, cao hơn Facebook với 1.500.000 đ. Hai nguồn cộng lại là 4.000.000 đ, đúng bằng tổng ba khoản thu.
Nếu bạn xem theo nhóm nguồn, bạn kiểm tra xem cùng một nguồn có nằm trong hai nhóm không. Trên phần mềm Cluvix, một nguồn có thể nằm trong nhiều nhóm cùng lúc. Khi cộng các nhóm để ra tổng phòng khám, bạn chỉ tính mỗi nguồn một lần.

Khách liên hệ qua nhiều kênh thì tính tiền cho nguồn nào?
Nguồn trên hồ sơ cho biết kênh đầu tiên đưa khách đến với phòng khám. Nguồn trên lịch hẹn cho biết kênh khiến khách đặt lịch lần này, tức lần khám mà khách lên đơn và trả tiền. Muốn ghi nhận cho kênh đầu tiên thì tính tiền theo nguồn trên hồ sơ; muốn ghi nhận cho kênh gần lúc khách đặt lịch nhất thì tính theo nguồn trên lịch hẹn.
Bạn có thể giữ cả hai cột để đối chiếu, nhưng mỗi khoản tiền chỉ vào một nguồn trong mỗi báo cáo. Nếu chưa dùng phần mềm, bạn có thể ghi thành hai cột trong file Excel: “biết đến lần đầu qua” và “đặt lịch lần này qua”.
Hai cách tính trả lời hai câu hỏi khác nhau, nhưng không cách nào cho biết chắc khách chọn phòng khám vì kênh nào. Các công cụ đo trên web như Google Analytics cũng phải chọn một quy tắc như vậy, và quy tắc hay dùng là tính toàn bộ cho quảng cáo khách nhấp vào sau cùng. Vì thế, nếu bạn tính theo nguồn trên hồ sơ, số trong file của phòng khám có thể khác số trên công cụ quảng cáo.
Nếu một khách biết đến phòng khám qua quảng cáo Facebook từ đầu năm nhưng chưa đến, rồi vài tháng sau được người quen giới thiệu mới đặt lịch, hồ sơ vẫn ghi Facebook. Lịch hẹn lần này có thể ghi Giới thiệu. Khi bạn dùng nguồn trên lịch hẹn, khoản thu được tính cho Giới thiệu. Khi bạn dùng nguồn trên hồ sơ, chính khoản đó được tính cho Facebook.

Bạn ghi quy tắc ngay đầu bảng, chẳng hạn “Thực thu tháng 11, tính theo nguồn trên lịch hẹn”, rồi giữ nguyên khi so các tháng. Nếu lịch hẹn chưa rõ nguồn, đánh dấu để kiểm tra. Đừng tự đổi sang nguồn trên hồ sơ cho riêng khoản đó, vì khi đó trong cùng một báo cáo sẽ có dòng tính theo nguồn lịch hẹn, có dòng tính theo nguồn hồ sơ.
Tiền trả sang tháng sau và tiền đặt cọc tính vào kỳ nào?
Tiền khách trả sang tháng sau vào thực thu của tháng nhận tiền, còn doanh số vẫn nằm ở tháng lên đơn. Tiền đặt cọc cũng vào thực thu ngay ngày khách đóng. Khi thu ngân chuyển tiền cọc vào đơn, phòng khám không nhận thêm tiền nên không tính khoản đó lần nữa.
Ví dụ, phòng khám lên đơn 10.000.000 đ ngày 25/1, khách trả đủ ngày 10/2. Xem riêng tháng 1 thì doanh số là 10.000.000 đ và doanh thu theo cách Cluvix gọi bằng 0. Xem riêng tháng 2 thì thực thu là 10.000.000 đ, còn khoản này không vào doanh thu tháng 2 vì đơn được lên trong tháng 1. Nếu chọn cả hai tháng, doanh số và doanh thu đều là 10.000.000 đ.
Một ví dụ khác cho thấy vì sao một kênh có doanh số ở tháng này nhưng thực thu ở tháng khác. Với đơn 10.000.000 đ lên ngày 28/10 và khoản thanh toán 4.000.000 đ ngày 3/11, doanh số 10.000.000 đ nằm ở tháng 10, còn thực thu 4.000.000 đ nằm ở tháng 11.
Nếu khách của phòng khám thường mất thêm thời gian để quyết định hoặc trả tiền qua nhiều buổi, bạn vẫn chốt thực thu theo từng tháng như thường lệ. Nhưng trước khi kết luận kênh nào mang về nhiều tiền, bạn nên cộng thực thu của hai đến ba tháng liền nhau, để những khoản khách trả muộn cũng được tính cho đúng kênh.
Riêng tiền đặt cọc, bạn có thể lọc phiếu thu tạm ứng theo nguồn khách trong Cluvix để xem nguồn nào có nhiều tiền cọc trong kỳ. Nếu thực thu của một nguồn tăng, bạn kiểm tra xem phần tăng đến từ tiền cọc hay từ khách thanh toán dịch vụ. Tiền ký gửi là khoản khách gửi phòng khám giữ hộ, không phải tiền đặt cọc và không tính vào thực thu.

So thực thu theo nguồn với chi phí quảng cáo của từng kênh thế nào?
Khi đọc thực thu theo nguồn, bạn đặt số tiền đã thu cạnh chi phí quảng cáo của cùng kênh trong cùng kỳ. Nếu cột thực thu đang gộp cả khách từ quảng cáo Facebook và khách tự tìm đến fanpage, đừng đọc toàn bộ số thu đó như tiền do quảng cáo Facebook mang về.
Khách tự đến, khách cũ quay lại và khách giới thiệu không có khoản chi quảng cáo trực tiếp, nên bạn vẫn xem số thu của các nguồn này nhưng không chia chi phí quảng cáo cho chúng.
Trên bảng điều khiển marketing của phần mềm Cluvix, tiền chạy quảng cáo Facebook là số phòng khám tự nhập theo ngày chạy, chưa gồm phí dịch vụ. Nếu phòng khám còn trả phí cho bên chạy quảng cáo, bạn ghi riêng khoản phí đó. Như vậy khi so các tháng, cột chi phí tháng nào cũng chỉ gồm cùng một loại khoản chi.
Tiền thu trong tháng cũng chưa chắc đến từ đợt quảng cáo chạy trong tháng đó. Khách có thể thấy quảng cáo tháng trước rồi tháng này mới thanh toán. Với nguồn có ít khách, một đơn giá trị lớn cũng đủ làm số thu tháng đó tăng mạnh.
Trước khi tăng hay cắt ngân sách, bạn xem vài tháng liên tiếp theo cùng quy tắc ghi nguồn và dùng kết quả đó để lập kế hoạch marketing phòng khám cho tháng sau.
Khi nào file Excel không còn đủ?
File Excel còn đủ khi một người có thể đối chiếu hết phiếu thu và giải thích được các khoản chưa rõ nguồn. Nếu cuối tháng Marketing phải hỏi lại lễ tân về nhiều lịch hẹn, rồi nhờ thu ngân tìm từng phiếu để biết khách trả cho đơn nào, thì file Excel đã không còn đủ. Khi đó, bạn dùng chính những trường hợp khó đối chiếu này để đánh giá phần mềm.
Trong giải pháp marketing cho phòng khám của CluvixHealth, nguồn có thể được ghi trên hồ sơ, lịch hẹn và đơn. Tùy gói, bạn có thể xem báo cáo doanh thu theo nguồn khách và dùng bảng điều khiển marketing để xem số khách, lịch hẹn, doanh số và thực thu theo nhóm nguồn, kể cả nhóm khách giới thiệu.
Kết quả vẫn dựa vào nguồn nhân viên đã nhập. Nếu nhân viên ghi sai nguồn trên lịch hẹn, báo cáo theo nguồn lịch hẹn cũng sẽ lệch.

Khi đánh giá một giải pháp, bạn đề nghị nhà cung cấp cho xem ba tình huống sau trên dữ liệu mẫu:
- Với một khách có nguồn trên hồ sơ khác nguồn trên lịch hẹn, báo cáo lấy nguồn nào và bạn kiểm tra lại khoản tiền ở đâu?
- Với đơn lên tháng trước nhưng khách trả tháng sau, báo cáo đưa khoản đó vào kỳ nào? Khi tiền đặt cọc được chuyển vào đơn, thực thu có giữ nguyên không?
- Nếu một nguồn xuất hiện trong nhiều nhóm hoặc một phiếu thu chưa rõ nguồn, bạn xem và đối chiếu tổng tiền với thu ngân bằng cách nào?
Bạn chọn trước một vài khoản thu mà Marketing và thu ngân từng mất công đối chiếu. Nếu muốn xem CluvixHealth xử lý các tình huống tương tự trên dữ liệu mẫu, bạn có thể đăng ký xem demo và dùng cùng danh sách câu hỏi để đánh giá.
Nguồn tham khảo
- Google Analytics Trợ giúp, Bắt đầu sử dụng tính năng phân bổ.
